Aerobik Egzersiz Nedir, Nasıl Yapılır


Aerobik Egzersiz Nedir, Nasıl Yapılır?

Aerobik Nedir?

Kıymetli spor adamı Hayri Özmeriç’in detaylıaerobik egzersiztanımına geçmeden önce, ülkemizde yayınlanan muteber sözlüklerdeaerobiktanımının nasıl yapıldığını görmenizi ve konuya bir ön hazırlık yapabilmenizi istedim.

Aşağıda, üç önemli sözlüğümüzün bu kelime için yaptığı tanımları bulacaksınız (Aşağıdaki tanımlar 22 Haziran 2011 tarihinde alınmıştır. İlerleyen yıllarda bu tanımlar değişikliğe uğrayabilir.):

Ötüken Türkçe Sözlük’te “Aerobik”

[İngilizce. aerobics] isim
1.spor. Solunumu hızlandırarak dokulara daha çok oksijen gitmesini sağlamak amacıyla müzik eşliğinde hızlı bir ritimle yapılan jimnastik.

Türk Dil Kurumu Sözlükleri’nde “Aerobik” ve “Aerobik Solunum”

aerobik, -ğiİngilizce. aerobic
a. spor.Sağlıklı bir vücuda sahip olmak için tempolu müzik eşliğinde yapılan bir tür jimnastik.
Güncel Türkçe Sözlük

aerobikİngilizce.aerobic
Oksijen varlığında meydana gelen veya oksijen gerektiren.
BSTS / Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü

aerobik
bakınız: aerob
aerobİngilizce.aerobe
(Yunanca. aer: hava; bios: hayat) Oksijen varlığında yaşayabilen herhangi bir organizma. Bütün yüksek yapılı hayvan ve bitkiler mecburî aerob, birçok bakteri ve bazı mantarlar anaerob veya fakültatif anaerob canlılardır. Aerobik.
Biyoloji Terimleri Sözlüğü1998

aerobik solunumİngilizce.aerobic respiration
a. biyoloji.Hücrede yalnız moleküler oksijenin kullanıldığı bir solunum şekli.
Güncel Türkçe Sözlük

aerobik solunum
bakınız: oksijenli solunum
oksijenli solunumİngilizce.aerobic respiration
(Yunanca. aer: hava; bios: hayat) Havadan oksijen alınarak karbohidratların parçalanması yoluyla karbondioksit, su ve enerjinin çıkması. Aerobik solunum.
BSTS / Biyoloji Terimleri Sözlüğü1998

Dil Derneği Türkçe Sözlük’te “Aerobik”

aerobika. Yunanca > İngilizce
Müzik eşliğinde yapılan jimnastik.

Buradan da anlaşılıdığı gibiTükçedeki bu kavram karmaşasının sebebi hakkındaki tespitim şudur:Dilimize İngilizceden geçmiş olan aerobik kelimesi hem “aerobic” hem de “aerobics” için kullanılmaktadır.Hâlbuki aerobic ve aerobics kelimelerinin İngilizcedeki anlamları benzer olmakla birlikte farklıdır.Aerobic daha çok bilimsel bir terimken, aerobics ise bir spor terimidir.Aerobics kelimesiyle kastedilen, aerobik egzersizlerdir.Bu konuyu Türk Dil Kurumu’na bildireceğim. Bu eksikliğin farkına varılmalı ve kavram karmaşasına sebep olan bu sorun, gerekirse yeni bir kelime bulunarak ortadan kaldırılmalıdır.

Bunlara ek olarak ilave etmek isterim ki, Hayri Özmeriç’in aşağıdaki yazısında köşeli ayraçlarla gösterilen kısımlar, Sayın Özmeriç’in özgün ifadelerini değiştirmemek fakat gençlerin de daha iyi anlamasını sağlamak üzere yapılmış ek açıklamalar olup tarafımca eklenmiştir. Aşağıdaki tanım, spor kitaplarındaki sayfalar dolusu tanımın mükemmel bir özeti olmuş, herkesin aerobik egzersizleri anlayabilmesini sağlamıştır. Yılların birikimiyle yazmak böyle bir şey olsa gerek. Hayri Özmeriç’e sonsuz teşekkürler.

[Zinde Türkiye Editör Notu]

Yukarıdaki hususla ilgili olarak Hayri Özmeriç’in notu:İlk bakışta “aerobics” kelimesi, “aerobic” kelimesinin çoğul hâli gibi görünür ise de bu kelimelerin anlam kapsamı farklıdır.“Aerobic” canlıların hava ile yaşama, havada yaşama olgusunu(bu durumun aksi ise; balıkların su içinde yaşamasında olgusu gibi),“aerobics” isehava içinde yaşamanın temel ilkesi olan vücudun nefes alıp verme,oksijen tüketme kapasitesini güçlendirmek için geliştirilmiş sistemleri kapsamaktadır.Nitekim; antrenmanlarda normal hava/nefes alınarak yapılan çalışmalar “aerobik” olarak adlandırılırkan, yeterli miktarda hava/nefes almadan yapılan çalışmalar (sprint koşu vesaire), hava noksanlığını ifade eder anlamda “anaerobic” olarak vasıflandırılır.

7 Temmuz 2011: Türk Dil Kurumu’nun Cevabı

Katkı arzusuyla yaptığımız başvuru ve bilgilendirme e-postası dikkate alınarak TDK Başkanı Sayın Şükrü Halûk Akalın imzalı bir yanıt verilmiştir:

T. C.
BAŞBAKANLIK
ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU
Türk Dil Kurumu Başkanlığı

Konu : “Aerobic ve aerobics” sözleri

İlgi: 23 Haziran 2011 günlü yazınız.

Yazınızda geçen sözlerin anlam incelikleri ve dilimizdeki kullanımları ilgili kurullarımızca araştırılacaktır.
Bilgilerinizi rica ederim.

Prof. Dr. Şükrü Halûk AKALIN
Türk Dil Kurumu Başkanı

Yazıdaki sayı numarası ve hitap gibi bölümleri çıkarttık. Önemli olan TDK’nın bu katkı teşebbüsüne kayıtsız kalmadığını siz okurlarımızla paylaşmaktır.

Aerobik Egzersiz Nedir?

Aerobicsdeyimi uluslararası literatüre, sağlık için sporun babası diyebileceğimiz, halk sağlığı üzerinde yüksek lisans yapmış Tıp DoktoruKenneth H. Cooper’ınAEROBICS(1968) veAEROBICS WAY(1977) kitapları ile takdim edilmiştir. Gerek kitapların dayandığı ciddi ve güvenilir veriler, gerekse ilgili bilimsel çevrelerde yapılan destekleyici çalışmalar sonundaaerobicsdeyimi, ansiklopedisinin 1989 tarihli 15. baskısında yer alarak bir anlamda uluslar arası kabul görür nitelikte tescil edilmiştir.

The New Encyclopaedia Britannica’nın 1989 tarihli 15. baskısında bu kelime şu şekilde tanımlanmıştır:
Aerobics, system of physical conditioning developed to increase the efficiency of the body’s intake of oxygen.Typical aerobic exercise (e.g. walking, running, swimming, dancing, and cycling) stimulate heart and lung activity long enough to produce beneficial changes in the body. To be effective, aerobics training must include a minimum of three sessions per week. During each session, the exerciser’s heart rate must be raised to his training level for at least twenty minutes…

Bu tanımın Türkçesi şudur:
Aerobik egzersiz; vücudun oksijen tüketim kapasitesini yükseltici fiziki kondisyonu güçlendirme için geliştirilmiş sistemdir.Tipik aerobik egzersiz (örneğin;yürüyüş, koşu, yüzme, dans etme, bisikletgibi); vücutta faydalı değişiklikleri meydana getirmek üzere gerekli müddet devamınca kalp ve akciğer çalışmalarını canlandırmak, teşvik etmektir. Tesirli olabilmesi için; aerobik antrenman haftada asgari üç gün olmalıdır. Her seferinde; egsersiz yapanın kalp atışı kendi antrenman limitlerine göre asgari yirmi dakika devam etmelidir.

Türkiye’de Aerobik Kelimesi Genelde Hatalı Kullanılıyor

Toplumumuzun genelinde “aerobik” deyimi çoğu zaman hatalı anlamlarda kullanılmaktadır.Her ne kadar sağlıklı yaşam sporuna tatbikat açısından bakan bir yapıya sahip olmamla beraber, konunun önemine binaen açıklamalarımızı dünyanın sayılı ansiklopedilerinden biri olan The New Encyclopaedia Britannica’nın 1989 tarihli 15. baskısının bilimsel araştırmalar sonucundaki tespitine ve 30 seneden beri devam edegelen kişisel araştırma ve kendi deneyimlerime dayandırmış olacağım.

Aerobik Egzersizin Amacı

Aerobik egzersizin temel hedefi,vücudun oksijen tüketim kapasitesini yükseltmek için fizik kondisyonunu güçlendirmektir.Dolayısıyla aerobik egzersizde sistemin temel hedefi; oksijen tüketimini yönlendiren, yürütenkalp ve akciğerin çalışma verimliliğini arttırmaktır.Aslında kelimenin ön takısı olan“aero”kelimesine baktığımızda, aerobik’in temelindehava, yani insanoğlu için ön planda olan oksijenin olduğu açıkça gözükmektedir.

Hangi Sporlar Aerobiktir?

Yapılan sporun aerobik olması için temel ilke; sporcunun kalp atışı kendi sağlık durumuna göre uygun olan seviyeye kadar çıkartılması, fazla değişiklik göstermedenegzersiz yoğunluğu ile orantılı olan müddet içinde durmaksızın ve kalp atışı aynı seviyede tutularak devam edilmesidir.

Bu bağlamda; ülkemizdeki alışıla gelen uygulamalarda kalp atış hızını gerekli düzeye yükseltmekten çok uzak“aerobik dansı sınıfları” olarak adlandırılan çalışmalar yerine, amacına çok daha uygun; koşu, yürüyüş, ip atlama gibipek çok masrafsız ve uygulaması her bakımdan kolay aerobik sporların yapılabileceğini hatırlatmakta yarar vardır. Spor salonlarının ancak koşu bandı, kondisyon bisikleti, kürek vesaire gibi cihazları kullanıma sunması, step veya aerobik dansların bilgili bir eğitmen antrenörlüğünde ve gerekli yoğunlukta olması hâlinde aerobics / aerobik egzersizler spor salonlarında yapılabilir. Aksi takdirde aerobik dans sınıfı olarak adlandırılan çalışmalar; sağlıklı yaşam sporu değil psikolojik olarak spor yapıyorum demeyi sağlayan bir çalışmadır.

Bu hususu tatbikattan bir iki örnekle açıklamak gerekir ise; mesela tenis, güreş, futbol vesaire bir spor dalıdır ve fakat aerobik spor değildir. Çünkü kalp atışı belli bir müddet devamınca aynı yoğunlukta tutulmaz. Buna karşın, yürüyüş, bisiklet ve saire sporlarda, kişinin iradesine bağlı olarak kalp atışını belli bir süre devamınca belli bir seviyede tutmak mümkündür. [Bu noktaya ilk bakışta itiraz edenler olabilir, tekrar düşünürlerse güreş, tenis, futbol gibi sporlarda ani hareketlenmeler ve anaerobik çalışmalar olduğu, kalp atış seviyesinin pekâlâ dengesiz olabileceğini göreceklerdir. Bu sebeple verilen örnekler tamamen doğrudur.]

Aerobik Egzersiz Yoğunluğu ve Müddeti Ne Olmalıdır?

Aerobik egzersizin müddeti ve yoğunluğu kişinin genel durumuna bağlı olmakla beraber yekdiğeri ile [birbiriyle] ters orantılıdır. Diğer bir ifade ile;yoğunluk arttıkça müddet kısalır, yoğunluk azaldıkça müddet uzar.Basit bir örnekleme ile dakikada 135/140 adım temposundaki yürüyüş için her seferinde 45 dakika ve haftada dört sefer uygun bir egzersiz olur ise de dakikada 150/155 adımlık bir yürüyüş temposu için haftada 4 sefer ve her seferinde 35 dakikalık yürüyüş aerobik egzersiz için yeterli ölçülerdedir.

Aerobik Egzersizin Tatbikî [Uygulamalı] Ayrıntıları

Sporcunun kendi sağlık durumuna ve egzersiz yoğunluğuna göre yapılacak aerobik antrenmanının, zaman ve egzersiz yoğunluğu hususları konu dağınıklığını önlemek amacı ile ayrı bir yazı konusu yapılacaktır. Ancak hemen hatırlatmakta yarar var ki;herhangi bir egzersiz programına başlamadan evvel kişi ciddi bir sağlık kontrolünden geçmeyi ihmal etmemelidir.


Aerobik Egzersiz Nedir, Nasıl Yapılır


Aerobik Egzersiz Nedir, Nasıl Yapılır


Aerobik Egzersiz Nedir, Nasıl Yapılır


Aerobik Egzersiz Nedir, Nasıl Yapılır


Aerobik Egzersiz Nedir, Nasıl Yapılır


Aerobik Egzersiz Nedir, Nasıl Yapılır